به‌روزرسانی: مهر 1405 | کارشناس فنی: تیم تصفیه آسا
انواع دستگاه تصفیه آب خانگی بر اساس محل نصب شامل سرشیری، پارچی، رومیزی کلمنی، زیرسینکی، یخچالی و ورودی ساختمان و بر اساس تکنولوژی شامل سه مرحلهای الیافی-کربنی، اسمز معکوس RO، الترافیلتراسیون UF، فرابنفش UV و قلیایی یونیزه است. کامل‌ترین روش برای آب لولهکشی شهری ایران، دستگاه آب شیرین‌کن خانگی اسمز معکوس RO شش تا هشت مرحلهای است که نیترات، فلزات سنگین و سختی آب را تا 98 درصد حذف میکند.
امروزه در بازار مدلها و برندهای مختلفی از انواع دستگاه تصفیه آب خانگی می‌بینیم و طبیعی است که موقع خرید این سوال‌ها برایتان پیش بیاید: بهترین دستگاه تصفیه آب خانگی چیست؟ تفاوت دستگاه 6 مرحلهای با 7 و 8 مرحلهای چیست؟ دستگاه RO بهتر است یا UF؟ سرشیری و کلمنی به درد می‌خورند یا نه؟ در این راهنما تمام انواع آب شیرین‌کن خانگی را بدون اغراق، با مزایا و معایب واقعی و کاربرد هر کدام بررسی می‌کنیم تا دقیقاً بفهمید کدام مدل برای خانه شما مناسب است.
فهرست این راهنما:
- انواع دستگاه تصفیه آب خانگی بر اساس محل نصب
- انواع دستگاه تصفیه آب بر اساس تکنولوژی تصفیه
- جدول مقایسه انواع دستگاه تصفیه آب خانگی
- بهترین نوع دستگاه تصفیه آب برای منزل کدام است؟
- قیمت انواع دستگاه تصفیه آب خانگی در 1405
- برای خانه من کدام مناسب است؟
- سوالات متداول
انواع دستگاه تصفیه آب خانگی بر اساس محل نصب کدام‌اند؟
رایج‌ترین دسته‌بندی انواع دستگاه تصفیه آب خانگی بر اساس جایی است که نصب میشود. این دسته‌بندی تعیین میکند دستگاه چقدر جا میگیرد، نصب آن سخت است یا آسان و برای چه مصرفی جواب می‌دهد.
1. دستگاه تصفیه آب سرشیری
دستگاه سرشیری کوچک‌ترین نوع از انواع دستگاه تصفیه آب خانگی است که مستقیم روی شیر ظرفشویی بسته میشود و معمولاً فقط یک فیلتر الیافی یا کربنی ساده دارد. این دستگاه فقط برای حذف املاح درشت مثل شن و رسوبی که در کتری می‌بینید مناسب است و نمی‌توان برای آب آشامیدنی سالم روی آن حساب باز کرد. در واقع کار آن فقط برابر با مرحله اول دستگاه اسمز معکوس است.
چه چیزی را حذف میکند؟ شن، ماسه، زنگ لوله و رسوبات درشت.
چه چیزی را حذف نمی‌کند؟ نیترات، نیتریت، آرسنیک، سرب، سختی محلول، کلر به‌طور کامل، ویروس و باکتری را حذف نمی‌کند.
مزایا:
- قیمت خیلی ارزان و نصب فوری بدون نیاز به تکنسین
- مناسب برای مستأجرها و مصرف موقت
- حذف گل‌ولای ظاهری آب
معایب:
- کیفیت آب را به استاندارد آشامیدنی نمی‌رساند
- زود اشباع میشود و فشار آب را کم میکند
- برای نوشیدن روزانه خانواده توصیه نمی‌شود
2. دستگاه تصفیه آب پارچی و قمقمه‌ای
پارچ تصفیه آب و قمقمه‌های فیلتردار، ساده‌ترین انواع دستگاه تصفیه آب خانگی قابل حمل هستند. آب را داخل مخزن می‌ریزید، از یک کارتریج کربنی رد میشود و بعد قابل نوشیدن است. نیازی به برق و نصب ندارند.
چه چیزی را حذف میکند؟ کلر، بو و طعم بد و مقداری از ذرات معلق.
چه چیزی را حذف نمی‌کند؟ نیترات، فلزات سنگین، سختی بالا و آلودگی میکروبی را حذف نمی‌کند.
مزایا:
- بدون نصب و قابل حمل، عالی برای مسافرت، خوابگاه و محل کار
- بهتر از آب لولهکشی مستقیم از نظر طعم
- قیمت اولیه پایین
معایب:
- ظرفیت خیلی کم، فقط 1 تا 3 لیتر
- هزینه تعویض مکرر کارتریج بالا درمی‌آید
- برای خانواده 3 تا 4 نفره اصلاً به‌صرفه نیست
3. دستگاه تصفیه آب رومیزی کلمنی
دستگاه آب شیرین‌کن کلمنی یا رومیزی از قدیمی‌ترین انواع دستگاه تصفیه آب خانگی در ایران است. یک مخزن بالا دارد که آب را می‌ریزید و به‌آرامی از چند فیلتر سرامیکی و کربنی رد میشود و در مخزن پایین جمع میشود. تا قبل از آمدن یخچال‌های آبسردکن‌دار، روی اوپن بیشتر خانه‌های ایرانی بود.
چه چیزی را حذف میکند؟ املاح درشت، مقداری کلر و بوی بد آب.
چه چیزی را حذف نمی‌کند؟ نیترات و نیتریت سرطان‌زا، آرسنیک و سختی محلول آب را حذف نمی‌کند و بهترین سختی آب آشامیدنی را به شما نمی‌دهد.
مزایا:
- بدون برق و بدون نیاز به لولهکشی
- آب نسبتاً گوارا برای مصرف موقت
- کاربری آسان
معایب:
- ظرفیت کم، حداکثر 12 تا 14 لیتر در شبانه‌روز و باید یک شب تا صبح صبر کنید
- مخزن اگر تمیز نشود خودش محل رشد میکروب میشود
- سختی استاندارد آب آشامیدنی را تأمین نمی‌کند
4. دستگاه تصفیه آب زیرسینکی [پرفروش‌ترین برای آپارتمان]
پرفروش‌ترین مدل در بین انواع دستگاه تصفیه آب خانگی همین زیرسینکی است. داخل کابینت زیر ظرفشویی نصب میشود، یک شیر کوچک جدا روی سینک دارد و آب شهر برای شست‌وشو جدا می‌ماند و فقط آب آشامیدن و پخت‌وپز تصفیه میشود. مدلهای زیرسینکی دو نوع‌اند: سه مرحلهای ساده بدون برق و RO شش تا هشت مرحلهای برقی.
مزایا:
- فضای آشپزخانه را اشغال نمی‌کند
- تفکیک آب شست‌وشو و آشامیدن باعث افزایش عمر فیلتر و کاهش هزینه میشود
- تعویض فیلتر تصفیه آب و جابه‌جایی راحت، مخصوصاً مدلهای پایه‌دار
معایب:
- نیاز به نصب توسط تکنسین دارد
- مدلهای RO به برق و فشار مناسب آب نیاز دارند
اگر نمی‌دانید چه بخرید، همین دسته را انتخاب کنید. 90 درصد آپارتمان‌های تهران، کرج، مشهد، اصفهان و شیراز با همین مدل مشکلشان حل میشود.
5. دستگاه تصفیه آب یخچالی
این مدل به ورودی آب یخچال‌های ساید و دوقلو وصل میشود و معمولاً یک یا دو فیلتر کربنی خارجی دارد تا آب و یخ یخچال بو و طعم نگیرد و شامل پک کامل فیلتر تصفیه آب نیست که توانایی حذف کامل املاح مضر و کاهش سختی آب را داشته باشد. نکته مهم این است که دستگاه یخچالی به‌تنهایی جزو انواع دستگاه تصفیه آب خانگی کامل نیست و فقط مکمل است. نیترات و سختی را کم نمی‌کند. اگر یخچال ساید دارید، کنار آن حتماً یک دستگاه زیرسینکی RO هم داشته باشید.
6. دستگاه تصفیه آب ورودی ساختمان
انواع دستگاه تصفیه آب خانگی ورودی ساختمان به لوله اصلی ورودی واحد یا کل ساختمان وصل میشود و از تک مرحلهای و دو مرحلهای تا نیمه‌صنعتی 400 گالن یعنی حدود 1200 لیتر در شبانه‌روز دارد. بیشتر این مدلها تایوانی هستند. کاربرد واقعی آن پیشتصفیه کل آب خانه است: محافظت از لوله‌ها، پکیج، ماشین لباسشویی و ظرفشویی در برابر رسوب. اما برای آشامیدن کافی نیست.
مزایا:
- کل آب واحد تمیزتر میشود و رسوب حمام و شیرآلات کم میشود
- عمر لوازم گرمایشی بیشتر میشود
معایب:
- مقرون‌به‌صرفه نیست، فیلترها زود اشباع میشوند و هزینه تعویض فیلتر بالا است
- نیترات و فلزات محلول را در حد استاندارد آشامیدن حذف نمی‌کند
- لازم نیست کل آب حمام و سرویس بهداشتی با وسواس تصفیه شود
جمع‌بندی: ورودی ساختمان را فقط اگر رسوب شدید یا آب چاه دارید بگیرید و برای خوردن حتماً یک RO زیرسینکی جدا بگذارید.
انواع دستگاه تصفیه آب بر اساس تکنولوژی تصفیه
حالا دسته‌بندی دوم و تخصصی‌تر انواع دستگاه تصفیه آب خانگی را ببینیم. این مهم‌تر است چون تعیین میکند آب واقعاً سالم میشود یا نه.
1. دستگاه سه مرحلهای الیافی-کربنی (تصفیه ساده)
ساختار آن به ترتیب: مرحله 1 فیلتر PP الیافی 5 میکرون + مرحله 2 کربن گرانول GAC + مرحله 3 کربن بلاک CTO است. این دستگاه مواد معلق تا 5 میکرون، گل‌ولای، کلر، رنگ و بوی بد آب را میگیرد و طعم آب را بهتر میکند، اما املاح محلول مثل نیترات، سرب و سختی را کم نمی‌کند. مناسب برای مناطقی است که آب شهری سالم ولی بدطعم و پرکلر است و سختی بالا ندارد. اگر سختی آب شهرتان بالاست، این مدل کافی نیست و باید RO بگیرید.
2. دستگاه آب شیرین‌کن اسمز معکوس RO شش، هفت و هشت مرحلهای [کامل‌ترین]
فناوری اسمز معکوس Reverse Osmosis به‌روزترین و کامل‌ترین روش تصفیه آب آشامیدنی در دنیا است. آب با فشار از غشای نیمه‌تراوای ممبران با دقت حدود 0.0005 میکرون رد میشود و تا 98 درصد املاح مضر حذف میشوند. به همین دلیل به مدلهای مجهز به پست کربن که بو و طعم آب را شیرین میکند، آب شیرین‌کن خانگی می‌گویند.
مراحل استاندارد یک دستگاه RO خوب: 1. PP الیافی 2. کربن گرانول 3. کربن بلاک 4. ممبران RO 5. پست کربن 6. مینرال 7. قلیایی ORP یا UV 8. اکسیژن‌ساز O2 است. با اشباع شدن فیلترها زمان تعویض فیلتر تصفیه آب فرا میرسد؛ فیلترهای پایین Pre-Filter با هم و فیلترهای بالا بهصورت پکی عوض میشوند.
تفاوت 6 و 7 و 8 مرحلهای در یک نگاه:
| مدل | فرق اصلی | برای چه کسی؟ |
|---|---|---|
| 6 مرحلهای | تصفیه کامل + مینرال | اکثر خانواده‌ها، اقتصادی و کافی |
| 7 مرحلهای قلیایی | تنظیم pH و آنتی‌اکسیدان ORP | کسانی که آب قلیایی می‌خواهند |
| 8 مرحلهای UV + اکسیژن‌ساز | میکروب‌کشی UV و افزایش اکسیژن | مناطق با آلودگی میکروبی، کامل‌ترین انتخاب |
پیشنهاد ما برای شهرهای تهران، کرج، اصفهان، شیراز، تبریز و مشهد که سختی و نیترات بالا دارند، مدل 8 مرحلهای اکسیژن‌ساز مینروا Minerva است که اول آب را کامل تصفیه میکند، بعد املاح مفید را برمی‌گرداند و pH و اکسیژن را متعادل میکند. برای انتخاب مدل دقیق، راهنمای بهترین دستگاه تصفیه آب خانگی را ببینید.
3. دستگاه الترافیلتراسیون UF
سیستم UF با غشای 0.01 میکرون، باکتری، ویروس، ذرات معلق و گل‌ولای را خیلی خوب حذف میکند، بدون برق کار میکند و املاح آب را نگه می‌دارد. فرق RO و UF چیست؟ UF نمک محلول، نیترات و فلزات سنگین را حذف نمی‌کند ولی RO حذف میکند. پس UF فقط برای شهرهایی که آب سبک و کم‌سختی دارند مناسب است، نه برای آب شور و سنگین بیشتر نقاط ایران.
4. دستگاه فرابنفش UV
لامپ UV با اشعه فرابنفش میکروب، ویروس و باکتری را غیرفعال میکند ولی املاح، نیترات، کلر و سختی را اصلاً کم نمی‌کند. UV به‌تنهایی یک دستگاه کامل نیست و همیشه به‌عنوان مرحله تکمیلی کنار RO استفاده میشود.
5. دستگاه قلیایی و یونیزه ORP
این فیلتر pH آب تصفیه‌شده را کمی بالا می‌برد و آب را قلیایی میکند که خواص آنتی‌اکسیدانی دارد. نکته مهم: فیلتر قلیایی مرحله آخر است و هرگز جایگزین ممبران RO نیست. اول باید آب کامل تصفیه شود، بعد قلیایی شود.
جدول مقایسه انواع دستگاه تصفیه آب خانگی
این جدول به شما کمک میکند در یک نگاه بفهمید کدام نوع چه کاری میکند:
| نوع دستگاه | حذف نیترات و فلزات سنگین | حذف کلر و بو | نیاز به برق | مناسب برای | هزینه |
|---|---|---|---|---|---|
| سرشیری | خیر | کم | ندارد | فقط رسوب درشت | خیلی ارزان |
| پارچی / قمقمه‌ای | خیر | متوسط | ندارد | مسافرت و مصرف کم | ارزان |
| رومیزی کلمنی | خیر | متوسط | ندارد | مصرف کم، بدون لولهکشی | ارزان |
| سه مرحلهای زیرسینکی | خیر | خوب | ندارد | بهبود طعم آب سبک | متوسط |
| RO شش تا هشت مرحلهای | بله تا 98 درصد | عالی | دارد | آشامیدن و پخت‌وپز خانواده | متوسط تا بالا |
| UF | خیلی کم | خوب | ندارد | آب با سختی کم | متوسط |
| UV به‌تنهایی | خیر | خیر | دارد | فقط میکروب‌کشی، مکمل RO | بهصورت آپشن |
| ورودی ساختمان | خیر در حد آشامیدن | متوسط | ندارد | پیشتصفیه کل واحد | بالا + فیلتر گران |
بهترین نوع دستگاه تصفیه آب برای منزل کدام است؟
اگر بخواهیم از بین تمام انواع دستگاه تصفیه آب خانگی فقط یک برنده انتخاب کنیم، برای آشامیدن و پخت‌وپز جواب مشخص است: دستگاه زیرسینکی اسمز معکوس RO شش تا هشت مرحلهای. چون تنها مدلی است که هم ذرات درشت و کلر را میگیرد، هم نیترات، نیتریت، آرسنیک، سرب و سختی محلول را به استاندارد سختی آب آشامیدنی می‌رساند و بعد با فیلتر مینرال املاح مفید را برمی‌گرداند. نه سرشیری، نه کلمنی، نه سه مرحلهای و نه ورودی ساختمان این توانایی را ندارند، چون همه آن‌ها فیلترهای ساده سریشده هستند بدون ممبران.
آیا دستگاه تصفیه آب خانگی ضرر دارد؟ دستگاه RO استاندارد که فیلتر مینرال و قلیایی داشته باشد ضرر ندارد، چون املاح مفید مثل کلسیم و منیزیم را متعادل میکند. ضرر مربوط به دستگاه‌های بدون مینرال یا آب مقطر خالی است.
قیمت انواع دستگاه تصفیه آب خانگی در 1405
قیمت به تعداد مراحل، برند ایرانی، تایوانی یا آمریکایی و داشتن پمپ، UV و فیلتر قلیایی بستگی دارد. بازه تقریبی بازار:
- سرشیری و پارچی: ارزان‌ترین، زیر 2 میلیون
- کلمنی رومیزی: 2 تا 4 میلیون
- سه مرحلهای زیرسینکی: 4 تا 6 میلیون
- RO شش مرحلهای ایرانی: 6 تا 8 میلیون
- RO تایوانی 6 تا 8 مرحلهای: 8 تا 14 میلیون
- ورودی ساختمان نیمه‌صنعتی: 12 میلیون به بالا + هزینه تعویض زودهنگام فیلتر
نکته: قیمت پایین همیشه به‌صرفه نیست. دستگاه ارزان بدون ممبران اصل، سال بعد با هزینه فیلتر و کیفیت پایین آب، گران‌تر درمی‌آید.
راهنمای خرید: برای خانه من کدام تصفیه آب مناسب است؟
1. آپارتمان در تهران، کرج، مشهد، اصفهان و شیراز با سختی بالا؟ فقط RO شش تا هشت مرحلهای زیرسینکی. سه مرحلهای و UF جواب نمی‌دهد.
2. آب شهرتان سبک است و فقط بو و کلر دارد؟ سه مرحلهای زیرسینکی یا UF کافی است.
3. مستأجر هستید و نمی‌توانید سوراخ‌کاری کنید؟ موقت پارچی یا سرشیری، ولی برای راه دائمی مدل کیسی RO بگیرید.
4. ویلا با آب چاه یا ورودی پر از رسوب دارید؟ ترکیب ورودی ساختمان برای کل آب + RO زیرسینکی برای خوردن. فقط ورودی نگیرید.
5. نگران میکروب و ویروس هستید؟ RO مجهز به UV مرحله 7 یا 8 بگیرید.
سوالات متداول درباره انواع دستگاه تصفیه آب خانگی
کدام نوع دستگاه تصفیه آب خانگی بهتر است، RO یا UF؟
برای آب لولهکشی شهری ایران با نیترات و سختی بالا، RO بهتر است چون املاح محلول را تا 98 درصد حذف میکند. UF فقط ذرات و میکروب را میگیرد و برای آب سبک مناسب است.
تفاوت دستگاه 6، 7 و 8 مرحلهای چیست؟
هر سه تا مرحله 6 یکی هستند. مرحله 7 معمولاً قلیایی ORP برای تنظیم pH است و مرحله 8 شامل UV برای میکروب‌کشی و اکسیژن‌ساز برای بهبود طعم است. کامل‌ترین مدل، 8 مرحلهای است.
آیا انواع مدلهای دستگاه تصفیه آب خانگی توانایی تصفیه کامل دارند؟
خیر. فقط مدلهای اسمز معکوس RO توانایی کاهش سختی و حذف نیترات و فلزات سنگین در حد استاندارد آشامیدن را دارند. بقیه مدلها فیلترهای ساده سریشده هستند.
کدام نوع سالم‌ترین آب را می‌دهد؟
دستگاه RO که فیلتر مینرال و قلیایی داشته باشد، چون اول آلودگی را کامل حذف میکند بعد املاح مفید مثل کلسیم و منیزیم را برمی‌گرداند.
دستگاه تصفیه آب خانگی برق مصرف میکند؟
مدلهای RO برقی هستند چون پمپ دارند، ولی مصرفشان خیلی کم است. مدلهای سه مرحلهای، UF، سرشیری و کلمنی برق نمیخواهند.
دستگاه ورودی ساختمان برای آشامیدن کافی است؟
خیر. ورودی ساختمان پیشتصفیه کل واحد است و برای محافظت از لوله و پکیج خوب است، ولی برای خوردن باید حتماً یک RO زیرسینکی جدا داشته باشید.
زمان تعویض فیلتر و هزینه آن چقدر است؟
فیلترهای پایین Pre-Filter معمولاً هر 6 ماه با هم عوض میشوند و فیلترهای بالا مثل ممبران، پست کربن و مینرال هر 1 تا 2 سال بهصورت پکی. مدل ورودی ساختمان زودتر اشباع میشود و هزینه آن بیشتر است. برای خرید به صفحه قیمت فیلتر تصفیه آب مراجعه کنید.
